5 Şubat 2018 Pazartesi

Silmarillion / J.R.R. Tolkien | Kitap Yorumu





silmarillion kitap ile ilgili görsel sonucu

Silmarillion

J.R.R. Tolkien

Çeviren: Berna Akkıyal

Yayım Yılı : 1977


Dünyada pek çok şey tesadüflere bağlıdır, dedi Mithrandir. Bilgeler sendelediklerinde, çoğu kez yardım zayıf olanlardan gelir.

Herkese merhaba,


Silmarillion'u bitirmiş olmanın hüznü ve aynı zamanda sevinciyle - ama daha çok hüznüyle - kitap hakkında düşündüklerimi yazıp dökmeye geldim. Nasıl yapacağım hakkında tek bir fikrim yok, dünden beri etrafta "Kitap çok güzel" diye dolanıyorum, insanların kafasını şişirdim. 

Tıpkı Yüzüklerin Efendisi için olduğu gibi, Silmarillion için de, insanı bu kitapları okumaya korkutacak yorumlar mevcut. Kitabın ağır olduğu, okuduğumuz diğer kitaplara benzemediği ve bir ders kitabı gibi okunması gerektiğini belirten bir sürü eleştiri okudum. Kitabı geçen kış değil de şimdi okumamın en büyük sebebi de bu caydırıcı yorumlardır. Anlamam, ilerleyemem, çok merak ettiğim bu kitabı yarıda bırakmak zorunda kalırım diye korkup okumayı hep erteledim. Bu tip yorumlar benim için gerçekten cesaret kırıcı olabiliyor, öyle ki kitabı okumak için derin nefesler alıp hızlanan kalp atışlarımı kontrol etmeye bile çalıştım. 

Silmarillion okumayı çok isteyen, kitabı çok merak eden ama bu tür yorumlar görüp benim gibi cesaretini toparlayamayan herkese benden iyi haber!

Silmarillion korkulacak bir kitap değil. Orta Dünya hayranıysanız siz de benim gibi bu kitap bittiğinde boşluğa düşecek, Tolkien bir altı yüz küsür sayfa daha yazsaymış ya diyeceksiniz. 

Yup. This is why I've read the Silmarillion more times over than LOTR

Tolkien Orta Dünya evrenine giriş niteliğinde olan bu eserinde Arda -yani dünyanın- yaratılışından başlıyor hikayesine. Çok uzun bir zaman aralığını kapsıyor kitap; yaratılıştan, İlkdoğan olan Eldar'ın Orta Dünya'yı tamamen terk etmesine kadar olan dönemi anlatıyor. Bu yüzden doğal olarak birbiriyle bağlantılı, ya da birbirinden ayrı pek çok hikaye ortaya çıkıyor. Fakat genel olarak hikaye neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde ilerlediğinden bence dikkatli okunursa ipin ucu kaçırılmaz ve bu destansı anlatıdan çok büyük bir keyif alınır. 

elveo-art: “…Melkor abased himself at the feet of Manwë and sued for pardon…. Then Manwë granted him pardon”Aklınızda tutamayacağınız kadar çok karakter var evet ama kitabın arkasındaki isim indeksi ve çizilen soy ağaçlarıyla kafa karışıklığını birkaç saniye içinde yok edebiliyor, karakter açıklamasına bir göz atınca olayı kafanızda oturtabiliyorsunuz. Ayrıca, çok sayıda karakter olmasına rağmen, kitaptaki hiçbir kişi öylesine değil. Tolkien hepsini özenle yaratmış ve kolayca görüyorsunuz ki hikayeye dahil edilen her bir karakterin olay örgüsüne bir katkısı, kurgu içinde bir anlamı var. Karakterlerin arka planlarının detaylıca hazırlanması ve yeri geldiğinde okuyucuya sunulması - ve bunun ansiklopedik bilgi verir gibi değil de laf lafı açmış havasında anlatılması - karakterlerin, dolayısıyla olayların gerçekçiliklerini artırmış bana göre. Öyle ki Silmarillion'ı okurken kimi zaman bu hikayenin bir hayal ürünü olduğunu, olayların gerçekten meydana gelmediğini unuttum, unutabildim. Yukarıda da bahsettiğim gibi ilk cümleden son cümleye kadar zincirleme bir olay örgüsü var kitapta ve özellikle ilk yüz sayfadan sonra not almak için bile durmadan, sabırsızlık ve neredeyse açlıkla okudum kitabı. 

Beren and LúthienDediğim gibi, gördüğüm yorumlar nedeniyle not alarak okumayı denedim kitabı. İlk önce işe yaradı, fakat kitabın içine girdikçe not almak için dahi durmak, okumaya ara vermek istemedim. Kitaba başlamadan önce kitabın haftalarca elimde sürüneceğini, çok yavaş ilerleyeceğimi düşünüyordum fakat Silmarillion on günde bitti ve ben kendimi durdurmasaydım bir haftada çok rahat biterdi. Çoğu zaman kendimi zorlayıp kitabı kapattım, okumaya başladığım her seferde beş-on sayfa geriden başladım ki bu okuduğum yerleri yeniden okumak dahi inanılmaz keyifliydi benim için. Not tutmasam bile kitap bir sürü post-it ile doldu taştı ama anlamış olacağınız üzere kitabın akıcılık konusunda da korkulacak hiçbir tarafı yok.

Zorluk yaşadığım tek nokta, konumlar oldu fakat internet elimin altında olduğundan bahsi geçen ve kafamda oturmayan mekanlar hakkında biraz araştırma yapıp okumaya devam ettim normal bir şekilde. Bu hiçbir suretle okuma keyfimi olumsuz etkilemedi, aksine yaptığım araştırmalar beni farklı şeylere yönlendirdi ve Orta Dünya ile ilgili değişik şeyler öğrenmeme de vesile oldu. Belki hepsi aklımda kalmadı ama bu küçük araştırmaları yaparken çok eğlendim. 

Aredhel and Maeglin


Orta Dünya serisine başlamak isteyenler genelde kitapların sırasını merak eder ve bu konuda tavsiye ister. Ben de tavsiyeler üzerinden hareket etmiş ve öncelikle Hobbit'i okumuştum yıllar önce. Sonra Yüzüklerin Efendisi Üçlemesi'ni okudum ve en sonunda sıra benim için Silmarillion'a geldi. Ben kendi adıma seriye bu sırayla başladığım için çok memnunum. Kitaplar aslında, kronolojik açıdan şu sıra ile; 1- Silmarillion 2- Hobbit 3- Yüzüklerin Efendisi.

Fakat ben seriye Silmarillion ile başlamanın çok sağlıklı olduğunu düşünmüyorum. İşte o zaman kitap okuyucuya ağır gelebilir ve bu dünyaya alışmakta zorluk çekebilir. O yüzden Hobbit, her şekilde iyi bir başlangıç diye düşünüyorum. Tavsiye isteyenlere duyurulur.

Ayrıca benim okuduğum, İthaki'den çıkmış basımda Silmarillion'un yanında, Akallabeth ve Güç Yüzüklerine Dair öyküleri de yer alıyordu. Bildiğim kadarıyla bu öykülerin Silmarillion'dan ayrı baskısı da var. Bu iki hikayenin Silmarillion'dan hemen sonra okunması gerekiyor çünkü hikayeler birbirinin devamlı niteliğinde. Bu açıdan elimdeki baskının bu iki metni de barındırması çok hoşuma gitti.

Uzun zamandır Silmarillion okurken yaşadığım okuma zevkini yaşamadım ve bu kitabı okumak benim açımdan müthiş bir deneyim oldu. En son ne zaman bu kadar verimli ve keyifli bir şekilde kitap okudum hatırlamıyorum. İyi olduğunu tahmin ediyordum fakat bu kadar epik bir mitolojik kurgu okuyacağımı düşünmüyordum. Dün gece kitabı bitirdiğimde yaşadığım duygular anlatılamayacak kadar karmaşıktı. 

Encounter of Beren and Luthien by EKukanova

Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi'ni okumuş ve beğenmiş herkesin, her Tolkien, Orta Dünya hayranının ölmeden önce okuması gereken bir eser Silmarillion. 

Her bir kitapla yazara olan sevgim ve dahası saygım artıyor. 

Benim için ise sırada Hurin'in Çocukları ve Bitmemiş Öyküler var. 


Siz Silmarillion'u okudunuz mu?

Hakkında neler düşünüyorsunuz?

Benimle paylaşın!



15 yorum:

  1. Şu an Silmarillonu okumak için gaza geldim ama Zaman Çarkı okuyorum. :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Zaman Çarkı da okumak isteyip cesaret edemediğim serilerden biri. Umarım bir gün onu okumak için de gerekli cesareti bulacağım :D

      Sil
  2. vay be bu kitabı okuyabileceğime hiç inanmıyorum ama öyle bi anlatmışsın ki insan şevke geliyor :D Hobbit'i bile zor bitirmiştim ben :D tamam hoştu, karakterlerini falan çok sevmiştim; ama ağır ilerlemişti benim için ne bileyim. belki de okuduğum zamandan kaynaklı.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hobbit'in ağır ilerlediğini düşündüysen, Silmarillion senin için hiç ilerlemez :D Dedim ya, bu dört kitabı okuyup çok büyük keyif almış olanlar için Silmarillion büyük bir nimet ama diğer kitapları beğenmeyenler için okumak işkence olabilir :D

      Sil
  3. O kadar güzel, ballandıra ballandıra anlatmışsın ki hemen okumak istedim. 🤓
    Seriden sadece Hobbit'i okudum ve Hobbit ile başladığım için memnunum. Bende dediğin gibi önce Yüzüklerin Efendisi'ni okuduktan sonra Silmarillion'u okumayı düşünüyorum. Silmarillon'un yoğun anlatımına dalmadan önce orta dünyaya aşinalık çok daha kolay okunmasını sağlar. 😄

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yazının heveslendirici olmasına çok sevindim, amacına ulaşmış demek :D Üçlemeden büyük keyif alırsan Silmarillion'u okurken bitsin istemeyeceksin. Keyifli okumalar :')

      Sil
  4. Ben de Silmarillion'da not alarak ilerleyenlerdenim ve kronolojik sırayla okudum :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yöntemlerimiz ayrı olsa da aldığımız okuma keyfi değişmemiştir bence :D

      Sil
  5. Yazının hevesiyle önümüzdeki ay Silmarillion'u okuyacağım galiba. :D Hobbit'i okudum, Yüzüklerin Efendisi'ni okumadım ama sıralama olarak Hobbit sonrası Silmarillion okunsa daha iyi olur diyen de var, hazır elimdeyken okuyayım diyorum. Zaten Orta Dünya bilgim var, umarım senin gibi keyifle okuyabilirim biraz gözüm korkuyor çünkü. :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hangi sırayla olursa olsun, Hobbit'i beğendiyse bir insanın diğer Orta Dünya kitaplarını da bir an önce okuması gerekiyor :D Büyük keyif alacağına eminim, iyi okumalar :')

      Sil
  6. Ne güzel bir blog😊Tesadüfen keşfettim.Kitaplara bayılırım.Bu kitabı o kadar güzel anlatmışsınız ki hemen okuma isteği uyandı ben de.Ama Hobbit i okurken zorlanmıştım biraz.Bu arada takibe aldım sizi bana da beklerim her zaman😊

    YanıtlaSil
  7. Şu an tarif edilemez duygular içindeyim ve eminim ki bu her Sirmarillion okuyan kardeşlerim içinde geçerlidir. Sebebi ise kitabı okumak değil, okuduktan sonra, bir mucidin kaderi gibi keşfettiğin birşeyi insanlarla paylaştıp beklediğin tepkiyi alamamanın verdiği üzüntü ama bir kişi de olsa değerini anladığındaki o tarif edilemez mutluluk. Bu yazıyı yazan arkadaşımı da tebrik ediyorum bize üzerine söylenecek birşey bırakmamış.İnanın okuduktan sonra etrafımdaki herkese ama istisnasız herkese bakkala çakkala bile eziyet ettim okumaları için. Amacım aynı dilden konuşup bu mükemmel dünyayı paylaşmaktı. Malesef kimse kalkıp okumadı. Bundan dolayıdır ki burda okuyan birilerini görmek beni çok mutlu etti.Bu kitap için herkesin söyleyeceği mükemmel, harika vs. gibi övgülerin dışında söylenmesi gereken farklı,ilginç,uykusuz bırakan ve bir teşbih yapılacaksa eğer en uygun kelime bence girdap. Seni önce yavaş yavaş ve sonra aniden hızlanarak içine çeken bir girdap. Tek farkı kurtulmayı istemeyeceğiniz bir girdap.

    YanıtlaSil
  8. Şu an tarif edilemez duygular içindeyim ve eminim ki bu her Sirmarillion okuyan kardeşlerim içinde geçerlidir. Sebebi ise kitabı okumak değil, okuduktan sonra, bir mucidin kaderi gibi keşfettiğin birşeyi insanlarla paylaştıp beklediğin tepkiyi alamamanın verdiği üzüntü ama bir kişi de olsa değerini anladığındaki o tarif edilemez mutluluk. Bu yazıyı yazan arkadaşımı da tebrik ediyorum bize üzerine söylenecek birşey bırakmamış.İnanın okuduktan sonra etrafımdaki herkese ama istisnasız herkese bakkala çakkala bile eziyet ettim okumaları için. Amacım aynı dilden konuşup bu mükemmel dünyayı paylaşmaktı. Malesef kimse kalkıp okumadı. Bundan dolayıdır ki burda okuyan birilerini görmek beni çok mutlu etti.Bu kitap için herkesin söyleyeceği mükemmel, harika vs. gibi övgülerin dışında söylenmesi gereken farklı,ilginç,uykusuz bırakan ve bir teşbih yapılacaksa eğer en uygun kelime bence girdap. Seni önce yavaş yavaş ve sonra aniden hızlanarak içine çeken bir girdap. Tek farkı kurtulmayı istemeyeceğiniz bir girdap.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Aynı düşünce ve hissiyatı paylaştığımıza ben de çok mutlu oldum. Benim de etrafımda Silmarillion'un güzelliği konusunda saatlerce konuşabileceğim kimse yok. Ben de hayranlığımı böyle, yazarak anlatmaya çalıştım işte.. Benim gibi düşünen sizin gibi insanlara ulaşabildiğini görmek gerçekten çok güzel bir duygu. Söylediklerinizin her birine katılıyorum. Yorumlarınızı paylaştığınız için ayrıca çok teşekkür ederim :')

      Sil